Farklı lezzetler denemek, farklı yemekler yemek isteyen kişiler dünya mutfak kültürlerinin de tanınmasını sağladılar. Artık her ülkede değişik kültürlerin yemeklerini yapan restoranlar (Çin restoranı, Tayland mutfağı, Meksika restoranı) hizmet vermeye başladı. Bu sayede değişik ülkelere ait acı soslarda hayatımıza girdi. Son yıllarda ülkemizde ve dünyada acı sos kullanımı artmış hatta besin sanayisi içinde de yükselen değer olmuştur. Acı soslarda bulunan kapsiasin acıdan sorumlu maddedir. Bu madde beynin ısısını değiştiriyor. Böylece beyin yenilen besinin acı olduğunu düşünüyor. Bir süre sonra beyin sinirleri kapsiasine cevap vermeyince acı hissi de gidiyor.
Acı sosların sağlık üzerine faydaları da içerdiği kapseisinden kaynaklanmaktadır. Kapsaisinin birçok hastalık üzerinde olumlu sonuçları olduğu yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.
Özellikle prostat ve pankreas kanserinde kanserli hücreleri yok ettiği veya küçülttüğü sağlıklı hücreleri etkilemediğini gösteren bazı araştırmalar var.
Vücudun çalışma hızını artırarak daha fazla yağ kullanımını sağlıyor. Kilo kaybı ve kilo kontrolünde etkilidir.
Antioksidan özellik göstererek bağışıklık sistemini kuvvetlendirir. İltihap önleyici özelliği bulunmaktadır.
Ağrı azaltıcı özelliği bulunmaktadır. Romatizma, artrit, kas ve eklem ağrılarının tedavisinde olumlu etkileri vardır. Baş ağrısı ve migrende damarları genişleterek kan akımının artmasını, ağrının kesilmesini sağlar.
Kalp hastalıklarında olumlu etkileri var. Araştırmalar biberin mide bezelerini etkileyerek daha fazla asit üretmesini sağladığını ve mide iltihapları önlediğini göstermiştir.
Baharatların özellikle acının ölüm riskini azalttığı biliniyor. 2004 -2008 yılları arasında Çin ‘de 485000 kişi ile yapılan bir çalışma sonuçlarına göre baharatlı gıdaların özellikle acı gıdaların ölüm riskini azalttığı ortaya konmuştur. Haftada 1 defadan az acı tüketilmesi ile haftada en az 1-2 kez tüketilmesi karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaya göre acılı baharatlı gıdaların daha çok tüketilmesi ile ölüm riskinde %10’luk bir azalma saptanmıştır.
Lezzeti artırıcı ve sindirmi kolaylaştırıcı etkisi bulunmaktadır.
Bu kadar olumlu özelliğini saydığımız kapsiasinin de fazla alındığında vücüt için zararlı olabileceğini hatırlatmak isterim. Bir ara ülkemizde de acı biber ilacı olarak satılan ve metabolizmayı artırdığı iddia edilen bitkisel ilaçlar ciddi sağlık sorunları yaratmıştır. Yukarıda bahsedilen olumlu etkilerin hepsi yiyecek olarak tüketilen acının faydalarıdır. İlaç olarak acı biber ilaçları kullanılmamalıdır.
Acı soslar lezzet verici olarak kullanılabilir. Fazla tüketilmesi de sağlık sorunları yaratabilir. Acı biber veya acı sosların kullanımının yüksek olduğu ülkelerde mide, ağız boşluğu, farinks, yemek borusu ve gırtlak kanseri görülme olasılığının 2-5 kat daha fazla olduğunu gösteren çalışmalar da mevcuttur. Ayrıca mide bağırsak hastalığı yaşayanları aktif ülseri olan kişilerin bu sosları tüketmemesi gerekir. Kanseri önleme özelliği olmasına rağmen kemoterapi olan kanserli hastalarda ağız yarası yapmaktadır. Kullanımı önerilmemektedir.
Kalori değeri olarak mayonez gibi yağlı soslarla oranla düşük kalori içerirler. Tuz yani sodyum oranları yüksek olabilir. Özellikle yüksek tansiyon hastalarının dikkat etmesinde fayda var. Genellilke kolesterol içermiyorlar. Zayıflama diyeti yapanlar veya kolesterol yüksekliği olanlar fazla aşırıya kaçamadan rahatlıkla tüketebilirler