Son yıllarda ekmek tüketimi, sağlıksız beslenmenin, şişmanlığın en önemli nedeni olarak gösterilmekte ve ekmek yenilmemesi önerilmektedir. Bu önerilerinde etkisi ile ülkemizde ekmek tüketiminin azalmış olmasına rağmen şişmanlık ve beslenmeden etkilenen diğer hastalıkların görülme sıklığında bir azalma olmamıştır. Çünkü suçlu ekmek değil.Ekmeğin fazla tüketilmesi tabii ki sağlıksız beslenmeye ve şişmanlığa neden olabilir. Her öğünde kişinin yaşına, cinsiyetine ve fiziksel aktivite durumuna göre tüketmesi gereken ekmek miktarı faklıdır ve bu miktarı aşmamak gerekir. Pilav, makarna, börek gibi tahıl ürünleri ve unlu gıdaların ekmek yerine geçtiğini de unutmamak gerekir. Günlük aldığımız enerjinin % 45-60 ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır.Ekmekler de iyi karbohidrat kaynağıdır ve günlük beslenmemizde yer almalıdır. Türk toplumu olarak ekmek bizim temel besin kaynağımız ve hala tüketmeye ve çeşitli ekmekler üretmeye devam ediyoruz .Hangi ekmek ne amaçla kullanılmalı içinde ne var kimler tüketmeli gibi konularda biraz daha bilgilenmek iyi olabilir.
Beyaz ekmek: Rafine edilmiş buğday unu kullanılarak yapılır. 1 dilim beyaz ekmek vücuda ortalama 70 kalorilik enerji verir.Buğday unu rafine edildiğinde B gurubu vitaminler , bazı mineraller ve posa oranı azalır.Bu nedenle beyaz ekmeğin vitamin, mineral ve posa içeriği diğer ekmeklere göre daha düşüktür.Bağırsaklardan hızlı emilmesi nedeni ile glisemik indeksi yüksek bir besindir ve kan şekerini hızlı yükseltir.Posa oranının azlığı ve glisemik indeksinin yüksek olması daha az tokluk hissi oluşturmasına neden olur.
Kepekli ekmek: Zayıflama diyeti denildiğinde ilk akla gelen ekmek çeşidir. Rafine edilmiş buğday ununa buğday kepeği karıştırılarak üretilir.1 dilimi ortalama 55 kalorilik enerji sağlar .Posa oranı yüksek olduğu için kronik kabızlığın önlenmesinde etkilidir.Bol su ile tüketilmesi gerekir.Kepekli ekmek fazla tüketildiğinde kalsiyum, demir ve çinko gibi bazı minerallerin emilimini azaltabilir.Ozellikle vitamin, mineral ihtiyacının arttığı büyüme çağındaki çocuklarda ve ergenlerde, besin emiliminin azaldığı yaşlılarda kepekli ekmeğin fazla tüketilmemesine , tüketilecekse de diğer ekmek çeşitleri ile dönüşümlü tüketilmesine özen gösterilmelidir. Yüksek posa oranı nedeni ile kan kolesterolü ve kan şekerinin bağırsaktan emilimini yavaşlatır.
Tam buğday ekmeği: Rafine edilmeyen tam buğday unundan üretilir.1 dilimi 60 kalori içerir. Buğday hiçbir ayırma işlemine uğramadığı için vitamin, mineral ve posa yönünden beyaz ekmek ve kepek ekmeğine oranla daha zengindir.Kabızlığın önlenmesinde ve kan şekerinin dengelenmesinde önemli rol oynar.Kan kolesterolünün dengelenmesinde etkilidir.Ekşi maya ile üretilen tam buğday ekmeğinde bulunan faydalı bakteriler bağışıklı sistemini güçlendirmektedir.
Çavdar ekmeği: Buğday unu ile çavdar unu karıştırılarak üretilir. 1 dilimi 55 k.kalori içerir.Buğday unu ile üretilen ekmeklere göre daha çok çözünebilir posa içerir ve bu nedenle kan kolestrerolünün ve kan şekerinin düşürülmesinde daha etkilidir.
Yulaf ekmeği: Buğday unu ile yulaf kepeği karıştırılarak elde edilir.1 dilimi 55 kalori içerir. Yulaf, diğer tahıl ürünlerine göre daha yüksek oranda çözünür posa içerir. . Kan kolesterolünün dengelenmesinde olumlu etkilere sahiptir. Şeker hastalarında kan şekerinin daha yavaş yükselmesini sağlar.İçerdiği beta-glukan adlı çözünür lifin kalp sağlığı ve bağışıklık sistemi üzerine olumlu etkileri vardır..Yulaf sağlığa olumlu etkileri ile fonksiyonel gıda kategorisinde yer alır.
Zayıflama diyetlerinde kişiler genellikle kepekli ekmeği tercih etmektedir. Yukarıda da görüldüğü gibi ekmeklerin kalorileri arasında (light olanlar hariç) çok fark bulunmamaktadır.Posa oranı yüksek ekmeklerin kullanımı tokluk hissinin oluşmasında etkili olduğu için tercih edilmelidir. Tam buğday unu ve tam çavdar unu ile üretilen veya yulaf kepeği katılarak üretilen ekmeklerin şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği ,tansiyon gibi sağlık sorunlarında da olumlu etkileri vardır