Geçtiğimiz hafta dünya kanser günü etkinlikleri yapıldı. Kanser tüm dünyada ve ülkemizde birçok insanı etkilemeye devam ediyor. Maalesef ülkemizde ölüm nedenleri arasında 2. sırada kanser bulunuyor. Kanser vücudumuzdaki bazı hücrelerin kontrolsüz bölünmesi ve çoğalması ile oluşan hastalıktır. Kanserin oluşumunda genetik yatkınlık ve çevresel faktörler etkilidir. Sigara, alkol, güçlü güneş ışığı, vücuda alınan birçok yabancı veya kimyasal maddeler kanser oluşmasına neden olurlar. Yapılan çalışmalar beslenmenin çoğu kanser türlerinde % 30 ile % 70 arasında etkili olduğunu göstermektedir.
Vücudumuzda zararlı hücreler hep oluşuyor. Ama vücut zararlı hücrelerle mücadele ederek bu hücreleri yok ediyor. Bu mücadelede en güçlü silahlardan bir tanesi de sağlıklı beslenmedir. Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kanser oluşumunu önlediği kesin olarak kanıtlanmıştır. Kötü beslenme de kanser oluşum riskini artıran bir sebep olarak karşımıza çıkmaktadır.
Kanserden korunmak için beslenmede nelere dikkat edilmelidir?
İlk yapılması gereken fazla kilolardan kurtulmak olmalıdır. Vücutta bulanan fazla yağ kontrolsüz hücre çoğalmasına neden olabilir. Şişmanlık özellikle meme ve kalın bağırsak kanserleri ile ilişkilidir.
Yağ tüketimini azaltın.Özellikle fazla doymuş yağ alımı kolon, rektum ve prostat kanseri riskini artırıyor. Zeytinyağına beslenmenizde çok daha fazla yer açın.
Gıda katkı maddelerinin kanser riskini artırdığı biliniyor. Etiket okuma alışkanlığını edinip iyi besin seçimleri yapmaya özen gösterin. Sucuk, salam ve sosislerde renk koruyucu olarak kullanılan nitrit ve nitratın aşırı alımı kanser oluşumunu desteklediği bir gerçek. Mümkün olduğu kadar beslenme alışkanlıklarınızdan çıkarın.
Tuz ve şeker tüketiminizi azaltın. Biz toplum olarak fazla tuz tüketiyoruz. Yemeklere fazladan eklenen tuzun mide kanserlerini artırdığı biliniyor. Şeker ve şekerli besinlerin tüketimini azaltmak kilo kontrolüne de yardımcı olacaktır.
Pişirme yöntemleri ile sağlıklı besinlerde kanser yapıcı maddeler oluşabiliyor. Kavurma ve tütsüleme yüksek sıcaklıkta kızartma, fırınlama gibi pişirme yöntemleri kanserojen maddelerin oluşumuna neden olurlar. Hayvansal besinlerin bu yöntemlerle pişirilmesi ile daha çok kanserojen madde oluşuyor. Sıvı yağlarında kızartma işlemi için yüksek ısılara çıkarılması kanser yapıcı maddelerin artmasını sağlar. Fırında pişirme, ızgara yapma ve haşlama gibi pişirme yöntemleri en sağlıklı yöntemlerdir. Ev dışında yediğiniz besinleri seçerken uygun pişirme yöntemi ile yapılmasına özen gösterin.
Günde 4-9 porsiyon sebze meyve tüketmeye özen gösterin. Bu miktarın 2-3 porsiyonunu meyve, 5-6 porsiyonunu sebze olarak kullanabilirsiniz. Sebzeler hem düşük kalorili içerirler hem de kansere karşı koruyucu bir çok madde bir çok madde, vitamin, mineral içerirler. Sebze dediğimizde aklımıza genellikle pişmiş sebze yemekleri geliyor ve 5 porsiyonu imkansız gibi görüyoruz. Sabah kahvaltısında tüketilen yeşillikler, öğle ve akşam yemeklerindeki salatalar, domatesli makarnanın içindeki domates, et yemeklerine eklenen sebzelerin hepsi sebze tüketimimize katkı sağlar. En sağlıklı sebzenin çiğ veya haşlanmış olarak tüketilen sebze olduğunu unutmamak gerekir.
Egzersiz yapmayı unutmayın. Haftada 150-250 dakika yapılan egzersizler kansere karşı koruyucudur.
Bunların yanında en önemli kanser sebebi olan tütün ve tütün ürünlerinin kullanımını sonlandırmak gerektiğini bir kez daha hatırlatmak isterim.