Bariatrik Cerrahi Sonrası Beslenme
Şişmanlık durumunun belirlenmesinde bir çok kriter kullanılır. İçlerinde en yaygın olarak kullanılanı boyun kilonun karesine bölümü ile elde edilen Beden Kitle İndeksi’dir. Beden kitle indeksi 30’un üzerinde olanlar şişman(obez), 35’in üzerinde olanlar süper şişman 40’ın üzerinde olanlar ölümcül obez olarak sınıflandırılır. Bariatrik cerrahide süper obez veya ölümcül obez olan kilo verme programlarında başarılı olamayan ve önemli sağlık sorunları yaşayan kişilere tedavi amaçlı uygulanan cerrahi girişimlerdir. Bariatrik cerrahi obezite cerrahisi olarak da isimlendirilebilir. Obezite cerrahisinde amaç besin alımının kısıtlanması, besin emiliminin kısıtlanması veya her ikisinin de gerçekleşmesidir. Gastrik Bypass, tüp mide ameliyatı, gastrik bant Obezite cerrahisinde en sık uygulanan yöntemlerdir.
Son yıllarda ülkemizde de Obezite cerrahisi ameliyatlarında ciddi bir artış oldu. Bu tür ameliyatlar yapılırken kişinin şişmanlık durumu, yaşı, sosyal durumu , yeme alışkanlıkları, psikolojik durumu bir ekip tarafından değerlendirilmeli ve ameliyata karar verilmelidir. Ameliyat sonrasında beslenmede planı, kilo verme hızı, genel sağlık durumu belli aralıklarla kontrol edilmelidir. Cerrahi müdahaleden sonra oluşan hızlı kilo kayıpları ve beslenme yetersizlikleri ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
Ameliyat sonrası beslenmede iki önemli noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi doku iyileşmesinin sağlanması ve verilen kiloların yağ dokusundan olabilmesi için yeterli enerji ve besin öğesi gereksinimlerinin karşılanmasıdır. İkincisi reflüyü engelleyecek, yeterli ağırlık kaybını sağlayacak, verilen kilonun geri alınmamasını önleyecek besinlerin seçilmesidir.
Obezite cerrahisi sonrası beslenmede dikkat edilmesi gereken noktalar:
Bu tür ameliyatlardan sonra kişilerin sindirim sisteminde değişiklikler olur. Vücut bu sindirim düzenine uyum sağlamaya çalışacaktır. Bazı besin öğelerinin emilimleri azalır. Bunlarla ilgili beslenme düzeninde değişiklik yapılmalıdır.
Dokuları iyileşmesinde protein tüketimi çok önemlidir. Günde 60-90 gram protein ihtiyacı karşılanmalıdır. Protein kaynağı olarak kırmız et, balık, yağsız süt ve yoğurt kullanılabilir. Günde 90 gram et veya balık, 50 gram peynir, 2 su bardağı süt veya yoğurt gerekli protein oranını büyük ölçüde karşılar. Eğer bu miktarlar tüketilemiyorsa uzman ile görüşüp protein içeren özel ürünlerden destek alınmalıdır.
Obezite cerrahisi sonrasında besin emilimin azalması vitamin ve mineral dengelerini bozar. Özellikle kalsiyum, demir, B12 vitamini, diğer B grubu vitaminlerin ve yağda eriyen vitaminlerin eksiklikleri görülür. Tüm bu vitaminlerin karşılanması için iyi bir beslenme planı oluşturulmalıdır. Zaten az miktarda tüketilebilen besinleri seçerken boş kalori kaynağı olan yağlı şekerli besinler yerine vitamin deposu olan sebze ve meyveler, B12 ve demirin en iyi kaynağı olan kırmızı et, kalsiyum kaynağı olan süt, yoğurt peynir tercih edilmelidir. Tüm bunları yapıyor olsanız bile emilim az olduğu için bu vitaminler mutlaka ek olarak alınmalıdır.
Ameliyatın hemen sonrasında doktorun uygun gördüğü zamanda sıvı gıdalarla beslenmeye başlanır. Bir hafta sıvı gıdalarla devam edilir. Hastanı durumuna göre yavaş yavaş püreler sonrasında da katı besinlere geçilir. Katı besinlere geçiş hastanın durumu takip edilerek yapılır ve bu süre 1-2 aya kadar uzayabilir
Su tüketimine dikkat edilmelidir. Tüketilen su miktarı yavaş yavaş artırılarak günde 1 litreye ve zaman ilerledikçe 1.5 litre suya çıkarılmalıdır. Günlük beslenmede yemeklerden 10-15 dakika önce ve 20-30 dakika sonra su ve diğer sıvı içecekleri tüketilmelidir. Öğünlerde katı ve sıvı yiyecek, içecekleri bir arada tüketilmemelidir..
Obezite cerrahisinde kan şekerinin dengelenmesi de önemlidir. Bu nedenle kan şekerini hızlı yükselten şeker ve şekerli gıdaların tüketiminden kaçınılmalıdır. işlenmiş, paketlenmiş hazır gıdalar tüketilmemelidir.
Obezite cerrahisi öğün sayısını artırmayı sağlar ve yeterli ve dengeli bir beslenme programı uygulamayı kolaylaştırır. Kişilerin de beslenme alışkanlığını değiştirmediği sürece kilo alma ihtimalinin olduğunu lütfen bir kenara not ediniz.